Tempeliers in Caestert en Valkenburg

Onlangs kwam aan het licht via het programma ‘The Curse of Oak Island’ van History Channel dat Tempeliers, op de vlucht vanuit Frankrijk begin 14e eeuw, mogelijk inscripties hebben achtergelaten in groeven in Caestert en in Valkenburg. Het programma suggereerde dat deze Tempeliers in het bezit waren van een schat op weg naar Canada — en dat ze waarschijnlijk geholpen werden door Vikingnazaten.

Sint Joris en de draak – Gustave Moreau

Onder de vermoedelijke Tempeliersinscripties valt een tekening van Sint Joris en de draak: Sint Joris was de patroonheilige van de kruisvaarders en de kruisridders. In de Valkenburgse groeve zijn talloze inscripties van krukkenkruizen gevonden. Deze kruizen waren Tempelierssymbolen.

In het programma werd volledig voorbijgegaan aan het feit dat Tempeliers een vestiging hadden vlak bij de huidige Zuid-Limburgse grens, niet ver van Caestert: de huidige Ferme du Temple in Visé, destijds gesticht door Tempeliers van de commanderie Villers-du-Temple. Deze plaats was hoofdplaats van een Tempeliersdistrict dat bestond uit acht vestigingen, ‘temples’, allen in de buurt van de Maas, niet ver van de Zuid-Limburgse grens. Heel wat Tempeliers brachten dus niet ver van Caestert en van Valkenburg hun tijd door.

Hugues de Payens, eerste grootmeester van de orde van de Tempeliers

Ze hadden Visé gekozen vanwege de belangrijke jaarmarkt die daar in de Middeleeuwen werd gehouden: Tempeliers fungeerden ook als bankiers en als ‘schat’bewaarders vanwege de versterkte gebouwen die ze bewoonden. Via de jaarmarkt van Visé zijn ze vast ook in contact gekomen met Zuid-Limburgse handelaren.

Tempeliers hadden contact met de kerk, dus ongetwijfeld ook met de prinsbisschop van Luik, die een deel van de Caestertgroeve bezat in een Middeleeuwse periode. Het is mogelijk dat de Visé-Tempeliers daarom bekend waren met de groeve.

De laatste prior van de Visé-‘tempel’, Eustache d’Argenteau, vluchtte naar Zeeland toen de Tempeliers werden gearresteerd en de orde werd verboden.

Het kruis van de Tempeliers zoals ze dat op hun kleding droegen

Eigenaardig is dat er in 1877 een verhaal is uitgegeven over een fictieve Heer van Valkenburg die in conflict komt met Tempeliers, die weer bevriend zijn met een Viking die in een Valkenburgse grot verblijft (‘Reginald van Valkenburg’ door Lodewijk Janssens). Tempeliers gekoppeld aan Valkenburg én aan een Viking: fictie, maar wel een bijzondere parallel met de suggesties van History Channel. De koppeling Tempeliers–Valkenburg werd in elk geval al eerder gemaakt.

Volgens genealogieonline.nl zou een verre voorouder van Reginald van Valkenburg en van zijn broer Walram de Rosse zelfs de Deense Vikingkoning Sigurd ‘Snake in the Eye’ zijn. Helaas is Reginald een romanfiguur en helpt dit fakenews ons niet verder.

Reinoud van Valkenburg

Het is mogelijk dat Reinoud (Heer van Valkenburg van 1305 tot 1333) ‘Belgische’ Tempeliers op de vlucht gevangen heeft gezet in zijn kerker. En misschien hebben Belgische Tempeliers zich verborgen in de Caestertgroeve.

De talloze Tempeliersvestigingen in België zouden in elk geval meegenomen moeten worden in een onderzoek naar de Tempeliersinscripties in groeven in onze buurt. En verder onderzoek naar deze inscripties zou zeker de moeite waard zijn.

Vrijgesproken zijn onze Tempeliersburen waarschijnlijk wel. Tempeliers buiten Frankrijk, Vlaanderen en Brabant werden meestal vrijgesproken, zoals ook de Tempeliers van Trier. Veel vrijgesproken Tempeliers werden Johannieter toen hun bezittingen werden overgedragen aan de Johannieters. Misschien was dat ook het geval in Visé en bleven ze zitten waar ze zaten.