Verschillende families hebben de titel Heer van Wittem gedragen in de loop van de tijd. En bijna elke familie raakte betrokken bij de belangrijke politieke en maatschappelijke ontwikkelingen van haar tijd. De heren van Wittem waren deelgenoot van bijzondere gebeurtenissen. De meest markante Heren komen hier aan bod.
Henric van Julémont, een van de eerste Heren van Wittem, was verwikkeld in een vete met de familie Scavendries.

De slag bij Woeringen
Hij stond tot 2 keer toe met zijn leger tegenover dat van Scavendries bij de Gulpense Geul in de 13e eeuw. En 2 keer werd een strijd voorkomen door bemiddeling. Minder terughoudend was zijn rol als bevelhebber van het garnizoen van Maastricht: hij liet Meerssen in brand steken. Zijn krijgskunst kwam te pas bij de slag bij Woeringen: hij werd beloond met de functie van sénéchal (hooggeplaatst officier) van het hertogdom Limburg.
In de 15e eeuw treedt Frederik van Corselaer voor het voetlicht als Heer van Wittem. Hij trekt als pelgrim naar het Heilige Land, wordt erfmaarschalk (leider van de generaals) van hertogdom Limburg, drossaard van Valkenburg en hoogschout van Maastricht.

Filips de goede met de ketting van de orde van het Gulden Vlies
Als krijgshaftige pelgrim wordt hij uitgenodigd voor het banket van de fazant in Lille, georganiseerd door Filips de Goede, hertog van Bourgondië. Dit feestmaal vormt het hoogtepunt van een maandlang feesten. De leden van de Orde van het Gulden Vlies, fans van kruistochten, maken deel uit van de gasten. Tijdens het banket worden de gasten opgeroepen tot deelname aan een kruistocht. Tientallen edelen zweren op een goudgeverfde levende fazant dat ze meegaan (De Gouden Fazant was een mythische vogel die Jason had meegebracht van zijn zoektocht naar het Gulden Vlies). De banketzaal is grandioos versierd met o.a. een nagebouwd kasteel met sinaasappelsap in de gracht. Natuurlijk is er ook muziek. 20 muzikanten zouden uit een reusachtige pastei zijn gekomen. De hertog haalt alles uit de Bourgondische kast om de genodigden te beïndrukken.

Riddertoernooi
Voordat Frederik op kruistocht gaat oefent hij zijn strijdkunst op het toernooi dat gehouden wordt ter ere van de kroning van Lodewijk XI van Frankrijk. Daar wint hij de hoofdprijs, een gouden lans bezet met 3 diamanten.
In de 16e eeuw laat Floris van Pallandt van zich horen. Hij is streng katholiek opgevoed, maar wordt protestants en sluit zich aan bij Willem van Oranje.

De Beeldenstorm
Van Pallandt is naast Heer van Wittem ook Graaf van Culemborg. Hij valt uit zijn rol als Heer wanneer hij mee gaat doen aan de Beeldenstorm. Samen met anderen richt hij vernielingen aan in de kerk van Culemborg. Midden in de kerk houdt hij een ‘Laatste Avondmaal’ en voert hij hosties aan de papegaai op zijn schouder.

George Frederik van Waldeck
George Frederik van Waldeck munt uit als krijgsheer. Deze Heer van Wittem vecht tegen de Turken in 1664 als generaal-veldmaarschalk, voert een keer het opperbevel over het Oostenrijkse leger en over het Nederlands/Duits/Engelse leger tegen de Fransen in 1688. Tot slot wordt hij kruisridder en grootmeester van de Duitse Orde. Tussendoor is hij ook nog gouverneur van Maastricht geweest. Daar is een bastion en het park eromheen naar hem genoemd.
© 2026 Rosemarie Bovy / Tijdreizen door Zuid-Limburg. Tekst en afbeeldingen zijn auteursrechtelijk beschermd.


